28 november 1628

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Het echtpaar Thomas Bunyan en Margaret Bentley krijgt in 1628 hun eerste kind, een jongen. Zij wonen in het dorp Elstow en geven hun zoon de naam John. (De eerste vrouw van Thomas Bunyan, Anne Pinney, stierf een jaar eerder zonder kinderen die haar overleefden). Thomas Bunyan is ketellapper van beroep.
Hier en daar zijn Engelse meubelstukken uit de zeventiende eeuw afgebeeld. Als Bunyan trouwt zijn zij zo arm dat ze maar heel weinig huisraad hebben, op de schilderijen van Albert Wessels is er veel meubilair te zien.

meubels_01

meubels_02

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

De vloot van de West Indische Compagnie onder Piet Hein boekt een spectaculaire overwinning bij Matanzas voor de kust van Cuba. Hij onderschept de zilvervloot. Dit laat 11 miljoen gulden in handen vallen van de Republiek. (Dit vertegenwoordigt zo'n driekwart jaar oorlogsuitgaven). Piet Hein sneuvelt bij een slag met de Oostendse kapers.
Het nieuwe VOC-schip de Batavia lijdt schipbreuk voor de westkust van Australië. Het loopt op een rif en 40 opvarenden komen om. De rest van de opvarenden weet op een onbewoond eiland te komen.

zilvervloot


1629 - leeftijd 1 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Over het jeugdleven van Bunyan is weinig bekend. Dat wat we weten vinden we in de eerste paragrafen van zijn boek "Genade overvloeiendë voor de voornaamste der zondaren" ("Grace abounding to the chief of sinners ",1666). Zijn ouders sturen hem naar school waar hij het gebruikelijke onderwijs ontvangt, hij ontvangt hier of in ieder geval in deze tijd ook godsdienstonderwijs. Het meeste dat hij geleerd heeft is hij echter spoedig vergeten. Zijn leven brengt hij met zijn kameraden door op een bijzonder zondige wijze. Hij probeert zijn vrienden te overbluffen in vloeken, zweren, liegen en het lasteren van de Heilige Naam van God. In zijn jeugdjaren wordt hij geplaagd door boze dromen en visioenen, vaak is hij neerslachtig en heeft verdriet over zijn zondige leefwijze.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Frederik Hendrik van Oranje verovert 's Hertogenbosch. Dit is in deze streken de zwaarste klap voor Spanje sinds de ondergang van de Armada in 1588.
Jacob Cats wordt raadspensionaris van Holland.


1630 - leeftijd 2 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Zijn vader leert hem het vak van ketellapper.


1631 - leeftijd 3 jaar

bedford_02

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Hugo de Groot keert uit Frankrijk terug naar Rotterdam.


1632 - leeftijd 4 jaar

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Vanuit Luik roept van den Bergh openlijk tot opstand op, maar de ontevreden adel in het zuiden is toch niet bereid om met het ketterse noorden in zee te gaan. Zij stellen hun hoop meer op Kardinaal Richelieu. Venlo, Roermond enSittard vallen in handen van Frederik Hendrik. Hij begint een beleg van Maastricht. Ze stad geeft zich uiteindelijk gewonnen, maar bedingt het recht katholiek te blijven.

FREDRIK HENDRIK (de stedendwinger) 1584 - 1647

frederik_hendrik

 


1633 - leeftijd 5 jaar

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Lodewijk XIII van Frankrijk biedt de Republiek een bondgenootschap aan.


1634 - leeftijd 6 jaar

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

In het nieuwe verdrag tussen de Republiek en Frankrijk wordt het het huidige Belgische grondgebied verdeeld. Wallonië wordt deel van Frankrijk, evenals een deel van West-Vlaanderen. De rest komt bij de Republiek.


1635 - leeftijd 7 jaar

bedford_03

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Frankrijk verklaart de oorlog aan Spanje. Spanje kiest voor verdediging tegen Frankrijk, maar aanval tegen de Republiek.
8 februari - Frederik Hendrik en Richelieu sluiten een verdrag dat de Zuidelijke Nederlanden verdeeld tussen de Republiek der Verenigde Nederlanden en Frankrijk.


1636 - leeftijd 8 jaar

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Frederik Hendrik neemt de uiterst strategische Schenckenschans terug, maar zijn veroveringsplannen van het zuiden liggen in duigen.
Stichting van Nieuw Haarlem in Nieuw Nederland.


1637 - leeftijd 9 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

In 1637 wordt op aanraden van Koning Charles I (1625-1649) door Dr. William Laud, aartsbisschop van Canterbury een "Book of Canons" geschreven. Hierin zijn de kerkelijke ceremoniën op een haast roomse manier voorgeschreven. De predikers zijn verplicht de liturgie in een koorhemd te lezen, het avondmaal knielend te laten gebruiken, een altaar in de kerk te plaatsen, enz. De koning kreeg een absolute macht in de kerk en bestuurde die door zijn bisschoppen die in rangen waren ingedeeld. De koning deed al wat hij kon om deze ceremoniën aan het Engelse en Schotse volk op te dringen.

statenbijbelHistorie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

De Statenbijbel verschijnt. De Statenbijbel wordt in opdracht van de synode van Dordrecht (1618 - 1619) gemaakt. De Nederlandse vertaling ging van de grondteksten uit. De vertalers kwamen uit alle gewesten van de Nederlanden. Breda valt opnieuw in handen van de Republiek.

 

 

 

 

 

Klik op het plaatje voor een grotere afbeelding van de titelplaat van de Statenbijbel.

 


1638 - leeftijd 10 jaar

bookofcommonprayer_01Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

In Schotland leidt de Staatsbemoeienis tot een burgeroorlog, de 'Bisschoppenoorlog' van 1639 tot 1640 tussen de troepen van Charles I en de zogenaamde Covenanters. Er wordt een tweede boek van Dr. Laud in de kerk ingevoerd, het "Book of common prayer", een algemeen gebedenboek voor gebruik tijdens de kerkdienst. Het gebedenboek lijkt op een rooms misboek.

 

 

 

 

 

Book of common prayer, 1647

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

In 1611 kwam in Engeland, op aandringen van koning Jacobus I, de "King James" of "Authorised version" tot stand, deze vertaling was. De King James is net als de Statenbijbel uit de grondtekst vetaald. Bunyan echter gebruikte de "Geneve Bijbel" die in 1560 tot stand was gebracht door puriteinen die naar Geneve waren gevlucht.


1639 - leeftijd 11 jaar

elstow_06

De mouthall, op het veld voor de mouthall speelt Bunyan met zijn kameraden "tipcat".

 

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

maarten_harpertszoon_tromp_0121 oktober - Zeeslag bij Duins, de 'tweede Armada' wordt in Het Kanaal door de Nederlandse admiraal Maarten Harpertszoon Tromp opgewacht en ingesloten. Het kost de Spanjaarden 43 schepen en zesduizend manschappen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Maarten Harpertszoon Tromp, 1597 - 1633, naar Jan Lievens

 


1640 - leeftijd 12 jaar

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Frederik Hendrik prins van Oranje wordt stadhouder van Groningen en Drenthe. Willem Frederik wordt stadhouder van Friesland. Hij is een zoon van Ernst Casimir.


1641 - leeftijd 13 jaar

tipcat_01Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Tipcat is een oud spel dat waarschijnlijk al in het oude Egypte werd gespeeld.
De cat is een stukje hout (stok of tak) van ongeveer 10 cm dat aan beide einden puntig is gemaakt. In de grond worden op gelijke afstanden in een cirkel een aantal gaten gemaakt. Bij elk gat staat een speler met een stok of slaghout, de tegenpartij staat eromheen. Een van de tegenspelers gooit de cat naar de dichtbijstaande slagman. De slagman probeert de cat in de lucht te raken en deze weg te slaan. Als dit lukt rennen de spelers elk naar het volgend gat (hole) en de partij krijgt er een punt bij. Als de tegenpartij de cat opraapt en binnen de cirkel gooit voordat iedereen weer bij zijn "hole" staat is de slagman af. Het spel lijkt veel op slagbal zoals dat tegenwoordig wordt gespeeld. In Engeland werd het spel veelvuldig gespeeld en dat gebeurde dan meestal op zondag omdat iedereen dan vrij was.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

De stad Malakka (Maleisië) capituleert voor de Nederlanders, de zege levert de VOC een handelspost op waar eeuwenlang schatten kunnen worden verdiend.


1642 - leeftijd 14 jaar

{slimbox images/stories/JBS/kinderspelen.jpg,images/stories/JBS/kinderspelen_klein.jpg, Kinderspelen Pieter Brueghel (1525-69)}

Kinderspelen Pieter Brueghel (1525-69).

Klik op het plaatje om het schilderij te zien.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Abel Tasman "ontdekt" Tasmanië.


1643 - leeftijd 15 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Bunyan verteld in 'Genade overvloeiende': "Voorts op een anderen tijd, toen ik met een van mijn makkers op het veld was, gebeurde het dat een adder over de weg kroop, die ik omdat ik een stok in mijn hand had op haar haar rug sloeg en na haar bewusteloos geslagen te hebben brak ik haar bek open met mijn stok en trok haar angel er uit met mijn vingers. Hierdoor en door mijn doldriftigheid, zo God niet barmhartig jegens mij geweest was, zou ik mijzelf aan mijn einde gebracht hebben."
In Groot Brittannië komt de gewone adder (Vipera berus) vrij veel voor, elk jaar lopen meer dan honderd mensen een beet van een adder op. De adder is niet heel erg giftig, er zijn slechts weinig gevallen dat mensen overlijden ten gevolge van een adderbeet. De adder leeft vaak in heidegebieden en omdat het een koudbloedig dier is zoekt hij vaak een beschutte plaats in de zon om op te warmen.

adder_eur_01

 

De gewone adder (Vipera berus) is in Nederland zeer zeldzaam. Het dier leeft in droge heide gebieden in Zuid-Limburg. Het is een trage slang die de meeste tijd in de zon ligt. Het dier eet muizen, ratten, hagedissen en jonge vogels.


1644 - leeftijd 16 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

parliamentary_army_01

30 nov. 1644

Als John 16 jaar neemt hij dienst in het leger. Hij wordt ingeschreven in het parlementsleger en ingelijfd bij het Newport Pagnell garnizoen.

 

 

Een groep in het uniform van het parlementsleger

 


1645 - leeftijd 17 jaar

{slimbox images/stories/JBS/bedfordshire_1607.jpg,images/stories/JBS/bedfordshire_1607klein.jpg}

Klik op kaart om grotere afbeelding te zien.

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Het Newport Pagnell garnizoen verhuist naar Leicester, waarschijnlijk is in deze plaats de vriend van Bunyan doodgeschoten. Hij schrijft daarover: "Toen ik soldaat was, werden ik en anderen uitgeloot om een bepaalde plek te bestormen, maar toen ik net klaar stond om te gaan, beliefde het een van mijn companie in mijn kamer te komen; die, nadat ik er in had toegstemd, mijn plaats innam; en toen hij op de plaats van de belegering kwam, toen hij op wacht stond, werd hij in zijn hoofd getroffen door een kogel uit een musket, en stierf.", John Bunyan, in "Genade overvloeiende"

 

In dit jaar sterft de moeder van John en ook zijn zuster Margaret. John's vader is zeventien jaar getrouwd geweest met Margeret, korte tijd later trouwt hij met zijn derde vrouw.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Begin van de Venetiaans-Turkse oorlog die tot 1669 zal duren. Dit konflikt stelt de Republiek in staat veel van Venetië's positie over te nemen.


1646 - leeftijd 18 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

aug. 1646

Het bevel wordt gegeven om het Newport Pagnell garnizoen te ontbinden en te soldaten "in te zetten voor de dienst in Ierland".


1647 - leeftijd 19 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

elstow_01_

 

17 januari 1647

De Ierse officier luitenant kolonel Charles O'Hara inspecteert de troepen te Newport, waar John Bunyan deel van uitmaakt. Het legeronderdeel wordt opgeheven en John Bunyan keert terug naar zijn huis in Elstow.
In 1905 wordt het aambeeld van Bunyan gevonden op een vuilnisbel bij St. Neots, dichtbij Bedford. In het aambeeld is de naam van Bunyan en het jaar 1647 gegrift.

 

 

 

 

Op de plaats van het huis van John Bunyan staat nu dit gedenkteken.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Willem II volgt zijn vader op als stadhouder.
14 maart: Frederik Hendrik overlijdt.
Koning Charles I van Engeland, die gevlucht was naar Schotland, wordt uitgeleverd aan het Britse parlement. Cromwell voert intussen het "Rompparlement", waarmee hij alle tegenstanders "wegzuivert". Hij laat ook Charles I onthoofden.

 

 


1648 - leeftijd 20 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij trouwt met zijn eerste vrouw, een wees. "Ik veranderde mijn leven in de gehuwde staat, en mijn genade was een vrouw te vinden, van wie de vader gerekend werd onder de kinderen van God. Deze vrouw en ik, hoewel we bij elkaar kwamen zo arm als armen maar kunnen zijn, terwijl we niet eens spullen voor ons huishouden hadden zoals eens een bord en een vork tussen ons in, had zij als haar inbreng toch De Weg van een Arme naar de Hemel, en De Praktijk van de Godzaligheid, die haar vader haar had nagelaten bij zijn sterven". - John Bunyan, in "Genade Overvloeiende" . De naam van Bunyan's vrouw is onbekend, algemeen neemt men aan dat zij Mary heet net als hun eerste dochter.

{slimbox images/stories/JBS/tpop.gif,images/stories/JBS/tpop_klein.gif}

Een van de boeken die Bunyan las, klik op de plaat om een grotere afbeelding te zien.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Vrede van Munster getekend, waardoor er een eind komt aan de Tachtigjarige Oorlog. Einde van de Dertigjarige Oorlog.

vrede_van_munster

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De beëdiging van de Vrede op 15 mei 1648 in de Vredeszaal van het stadhuis te Münster.


1649 - leeftijd 21 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

elstow_02_In Elstow en omgeving verdient Bunyan de kost als ketellapper, hij trekt door de omliggende dorpen en onderweg denkt hij veel na. Het landschap en de natuur zijn voor hem een inspiratiebron die hij later in zijn boeken gebruikt. Bunyan ontmoet op zijn tochten ook veel mensen van allerlei slag.

 

 

 

 

 

 

Cottage in Elstow gebouwd in de stijl uit Bunyan's tijd.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Cromwell onderwerpt de Ierse koningsgezinden.


1650 - leeftijd 22 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

meubels_05

20 juli, 1650

Mary, de blinde dochter van het echtpaar Bunyan wordt gedoopt.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Willem II overlijdt ten gevolge van de pokken. Dit is het begin van het eerste stadhouderloze tijdperk.
Cromwell onderwerpt ook de Schotse koningsgezinden.

 


1651 - leeftijd 23 jaar

elstow_05

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

In deze periode is John nog onbekeerd, wel gaat hij elke zondag tweemaal met zijn vrouw naar de kerk. Hij vermaakt zich met zijn vrienden en is de "bellringer" van klok 5 in de toren van Elstow. Het klokluiden of "churchbell-ringing" is in Engeland nog steeds een populaire liefhebberij die door plaatselijke verenigingen wordt beoefend. De bedoeling is om de klokken, waarvan de zwaarste wel 1000 kg kan wegen, in een bepaalde volgorde te laten klinken. Dit vereist grote concentratie van de deelnemers om elke klok op het juiste moment te laten klinken. De zogenaamde "change ringing" duurt vaak langere tijd soms wel een uur.
Het geluidsfragment laat een stukje horen:

< De klokkentoren van Elstow.

{mp3}ringinbells{/mp3}

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

1 januari: Charles II wordt gekroond tot Koning van Schotland.
Maart: Oliver Cromwell stelt een Unie tussen het Engelse Gemenebest en de Republiek voor, onder zijn leiding en naar het model van de regeling voor Schotland, het alternatief is oorlog.
Augustus: Het Engelse parlement keurt de Akte van Navigatie goed. Dit moet het handelstij keren. Sinds de Vrede van Münster hebben de Hollanders een groot deel van de handel op Spanje en het Middellandse Zeegebied overgenomen. De Engelsen beginnen Hollandse schepen lastig te vallen.


1652 - leeftijd 24 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Het gezin Bunyan ontvangt in deze jaren twee zonen, de eerste zoon wordt vernoemd naar zijn vader en krijgt de naam John. De tweede zoon heet Thomas en is waarschijnlijk vernoemd naar de vader van Bunyan.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

De Eerste Engelse Oorlog breekt uit. Na de gedeeltelijke ontwapening na de vrede van Münster is de Nederlandse vloot ondanks kundige leiding van Tromp en de Ruyter niet tegen de Engelsen opgewassen. DeNederlanders verliezen de zeeslagen bij Portland Bill, Harwich en Scheveningen.
De koopvaardijvloot van de Republiek verliest honderden schepen als gevolg van de oorlog.


1653 - leeftijd 25 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Bunyan voegt zich bij de gemeente van St. John te Bedford, waar hij de predikant ds. Gifford ontmoet.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Jan de Witt wordt raadspensionaris van Holland.
Oliver Cromwell wordt president van de Republiek Engeland (tot 1658). Hij beseft dat hij niets uit deze oorlog zal winnen en wil vrede zonder verlies of winst. Hij is beducht voor een terugkeer van de Oranjes en hun Stuart- verwanten.


1654 - leeftijd 26 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

14 april 1654

Het gezin Bunyan ontvangt een tweede dochter, zij noemen haar Elizabeth. Elizabeth wordt in hetzelfde jaar gedoopt.

 

bedford_05< De ouse, John valt uit de boot in de rivier te Bedford (waarschijnlijk de Ouse) en ontkomt ternauwernood aan de verdrinkingsdood.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Einde van de eerste Engelse oorlog, vrede van Westminster.
De akte van uitsluiting: een besluit van de Staten van Holland, afgedwongen door Cromwell, wat er op neerkomt dat er nooit meer een Oranje tot stadhouder of kapitein-generaal mag worden benoemd.
De akte wordt later weer ingetrokken.


1655 - leeftijd 27 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij verhuist naar Bedford en wordt diaken in de gemeente van St. John.
Zijn eerste vrouw sterft kort na de verhuizing, John blijft achter met vier kinderen. Ook ds. Gifford sterft in september van dit jaar.
Bunyan heeft dit jaar veel problemen met zijn gezondheid, hij lijdt aan tuberculose.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

De Witt en Willem Frederik komen tot een vergelijk. Willem Frederik mag opperbevelhebber van het leger worden, maar hij moet ophouden zich luitenant-stadhouder van Overijssel te noemen. Daarmee erkent hij in feite de Akte van Uitsluiting van Willem III.


1656 - leeftijd 28 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij geeft zijn eerste werk uit met de titel "Enkele Waarheden van het Evangelie verklaard".


1657 - leeftijd 29 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij geeft zijn tweede werk uit getiteld "Bewijs van de Waarheid van het Evangelie".

Formeel erkend als prediker.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Er heerst al sinds 1653 een burgeroorlogachtige toestand in Overijssel, de Witt en de Graeff maken een eind aan de Overijsselse troebelen.
De Republiek verklaart de oorlog aan Portugal, de vloot onder Obdam blokkeert de haven van Lissabon.


 

1658 - leeftijd 30 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Een verbod wordt John opgelegd op de rechtzitting omdat "hij preekte te Eaton Socon". De aanklacht werd waarschijnlijk geseponeerd.
Hij doet zijn derde werk het licht zien met de titel "Enkele Verzuchtingen vanuit de Hel".

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Richard Cromwell wordt president van de republiek Engeland (tot 1660).
Hij is een zoon van Oliver Cromwell.


1659 - leeftijd 31 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij publiceert "De Leer van de Wet en Genade ontvouwd". Dit laatste boek schrijft hij voordat hij in de gevangenis wordt gezet.


1660 - leeftijd 32 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

bedford_01Op 12 nov., staat Bunyan op de lijst om te preken in het gehucht Lower Samsell. Wanneer hij daar aankomt, wordt hij op de hoogte gesteld dat een arrestatiebevel tegen hem is uitgevaardigd. Na een lange ondervraging door Mr. Francis Wingate en een andere met Wingate's zwager, William Foster komt Bunyan in de gevangenis van Bedford. De beschuldiging luidt: "dat hij op een duivelse en verderfelijke manier mensen er van terughoudt naar de Kerk te komen om het Woord van God te horen en dat hij een notoire belegger is van onwettige samenkomsten en conventicels, tot grote verstoring en verwarring van de goede zaken van dit Koninkrijk, tegen de wetten van onze souvereine heer en koning".

 

< De gevangenis van Bedford naar een oude prent.

 

Ongeveer 8 dagen na John's arrestatie, brengt zijn vrouw een kind ter wereld, het sterft spoedig daarna. Elizabeth zij in 1661: "Ik ben hun wettige moeder, hoewel ik nog maar net 2 jaar met hem getrouwd benInderdaad, ik was in verwachting toen mijn echtgenoot voor de eerste keer werd vast gezet; maar ik was jong, en aan zulke dingen niet gewendik was verslagen door het nieuws, ik kreeg weeën, en dat ging acht dagen zo door, maar mijn kind stierf. ", John Bunyan's vrouw, in "Een verhaal van mijn Gevangenschap" .

 

In zijn gevangenschap schrijft hij zijn belangrijkste werken:

 


1661 - leeftijd 33 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

"Waarop ik gevangen bleef tot de volgende zittingen, die genoemd worden midzomerzittingen, die in aug. 1661 gehouden werden.", John Bunyan, in "Een verhaal van mijn Gevangenschap". Bunyan's vrouw gaat naar de rechters, om te vragen dat er aandacht de zaak van haar man geschonken zal worden. Haar verzoek wordt afgewezen..

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Na de dood van de weduwe van Willem II, Mary Stuart wordt haar broer Karel II van Engeland voogd over Willem III. Karel II kondigt opnieuw, nu in zijn eigen naam, de Acte van Navigatie af. Hij benoemt Sir George Downing, bekend om zijn anti-Hollandse houding tot ambassadeur. De Engelsen proberen te verhinderen dat de Republiek vrede sluit met Portugal, maar de Staten-Generaal neemt het vredesverdrag aan.


1662 - leeftijd 34 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

De rechtzitting van 1662: Bunyan probeert zijn naam op de lijst van misdadigers te krijgen, zodat zijn zaak voor de rechters zal komen. De aanklager echter verandert Bunyan's inschrijving, zodat het mogelijk wordt John Bunyan nog vier jaar gevangen te houden.

Hij schrijft "Ik zal bidden met de Geest en met het Verstand", of "Een Verhandeling die wil Onderrichten in het Gebed".

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Er wordt een overeenkomst gesloten tussen de Republiek en Engeland, maar er heerst twijfel over hoe lang deze overeenkomst zal standhouden.
Er wordt een verdrag gesloten tussen Frankrijk en de Republiek, Frankrijk annexeert Duinkerken.
De economie in Holland ijzersterk. Amsterdam is uitgegroeid tot de machtigste handelsstad in de wereld en heeft meer dan 100.000 inwoners.


1663 - leeftijd 35 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij schrijft "De Christelijk Levenswandel".

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

De Sint Jacob, een schip met aan boord 24 Nederlandse gezinnen, komt in Amerika aan. De kolonisten stichten Nieuw-Amsterdam.


1664 - leeftijd 36 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij publiceert "Eén Ding is Nodig" op enkele vellen papier om verkocht te worden door zijn vrouw en kinderen, om hen financieel te helpen.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

De Engelsen beginnen weer schepen van de Republiek lastig te vallen.
De Engelsen bezetten de kolonie Nieuw Nederland en hernoemen de hoofdstad Nieuw Amsterdam New York.


1665 - leeftijd 37 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij schrijft "De Heilige Stad", and "De Opstanding van de Doden en het Laatste Oordeel"vanuit de gevangenis te Bedford.

Hij schrijft een gedicht met de titel "Overdenkingen in de Gevangenis" in antwoord op een brief, die hij gekregen heeft., waarin hij werd aangespoord zijn hoofd boven water te houden.

bedford_02_1783< Een prent uit 1783, S.Hooper

 

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

De Tweede Engelse Oorlog breekt uit. De meeste Europese machten sympathiseren met de Republiek (behalve Münster en Portugal) maar houden zich er buiten. De onenigheid over Oranje leidt tot incidenten.
De Engelsen nemen St. Eustatius, Saba, Essquebo en Pomeroon, maar Curacao houdt zich sterk.


1666 - leeftijd 38 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij publiceert "Genade die overvloeit voor de Voornaamste van de Zondaren".
Op een korte periode van vrijheid volgt opnieuw opsluiting. "Hij werd in 1666 opnieuw vrijgelaten, het jaar van de grote brand in Londen. Kort na zijn vrijlating, arresteerden ze hem opnieuw en zetten hem in dezelfde gevangenis waar hij al zes jaar gezeten had.",Charles Doe, een vriend en biograaf van John Bunyan.

londen_brand_01londen_brand_02< Een schilderij van de grote brand in Londen en een oude kaart waarop is aangegeven de delen van de stad door het vuur zijn verwoest.

 

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Cornelis Tromp wordt ontslagen vanwege insubordinatie. Hij was een uitstekende admiraal, maar stak zijn Oranje-gezindheid niet onder stoelen of banken.
Zo'n 500 Engelse schepen worden in beslag genomen, o.a. in de Caraïben en bij West-Afrika.
Juni: Vier daagse zeeslag, een nipte zege voor de Nederlanders
Augustus: Een zware nederlaag op zee voor de Nederlandse vloot. Admiraal Holmes dringt door tussen de eilanden van Noord-Holland en verbrandt 150 schepen op de rede van Terschelling
De pest breekt uit in Engeland en op 2 september brandt Londen vrijwel volledig af bij de Grote brand van Londen.


1671 - leeftijd 43 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Vrijgelaten uit de gevangenis van Bedford, na twaalf jaar gevangenschap. Het exacte ogenblik van de gratie is gedateerd op de 13e september 1672, maar hij kreeg een koninklijke toestemming om vijf maanden eerder te preken.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Gottfried Wilhelm Leibniz bouwt een mechanische rekenmachine die kan vermenigvuldigen en delen.

 


1672 - leeftijd 44 jaar

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

1672 staat in Nederland bekend als het 'rampjaar': Engeland, Frankrijk, Keulen en Münster vallen de Republiek binnen.
20 augustus: Raadspensionaris van Holland Johan de Witt, de belangrijkste staatsman van dat moment, wordt samen met zijn broer Cornelis de Witt, lid van de Staten-Generaal, vermoord door het Haagse grouw. 
Willem III wordt tot stadhouder benoemd. 
De Ruyter voorkomt een invasie aan de zeezijde door de gecombineerde Engels-Franse vloot in de slagen bij Solebay (1672) en Schooneveld (7 en 14 juni 1673) te weerstaan.


1673 - leeftijd 45 jaar

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

slag_bij_kijkduinSlag bij Kijkduin, onder  inspirerende leiding van De Ruyter wordt een vijandelijke overmacht van de Hollandse kust weggejaagd en moeten de vijandelijke landingsplannen voorgoed worden opgegeven. Overal in de Republiek heersdte vreuge over de goede afloop van deze cruciale zeeslag.

rechts: De "Gouden Leeuw"vlaggenschip van Cornelis Tromp, in gevecht met de nieuwe "Royal Prince" met de vlag van Spragg in de top.
De Slag bij Kijkduin,
21 augustus 1673
Willem van de Velde de Jonge 1687.


 

1674 - leeftijd 46 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij publiceert "De Christelijke Levenswandel" in een eenvoudige uitgave.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

De Staten Generaal verklaren het stadhouderschap erfelijk voor de nakomelingen van Willem III.


1675 - leeftijd 47 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Bunyan wordt weer voor een half jaar gevangen gezet, in deze tijd schrijft hij "De Pilgrim's Progress". Na zijn vrijlating hervat hij hij zijn pastoraat in Bedford.


1676 - leeftijd 48 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij publiceert "De Enge Poort".

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

22 april: De Ruyter wordt verslagen en gedood in de Hollandse Oorlog bij de Etna, door de vloot o.l.v. Abraham Duquesne.


1678 - leeftijd 50 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

febr. 1678

Hij publiceert "De Pilgrim's Progress". 
De tweede druk van "De Pilgrim's Progress" wordt uitgegeven in de herfst.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

5 februari: De Duitse keizer, Frankrijk en Zweden tekenen de vrede in Nijmegen.
26 juli: Engeland en de Republiek sluiten vrede.
10 augustus: Vrede van Nijmegen tussen Frankrijk en de Republiek.


1679 - leeftijd 51 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij publiceert "Verhandeling over de Vreze Gods".


1680 - leeftijd 52 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij publiceert "Leven en Sterven van Mr. Badman".


1681 - leeftijd 53 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij publiceert "Het Komen tot en het Welkom van Jesus Christus".


1682 - leeftijd 54 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij publiceert "De Heilige Oorlog"

Hij publiceert de achtste druk van "De Pilgrim's Progress", en hij stelt zijn testament op.

Hij publiceert "De Grootheid van de Ziel".

Hij publiceert "De onvruchtbare Vijgeboom".


1684 - leeftijd 56 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

{slimbox images/stories/JBS/pp_02.jpg,images/stories/JBS/pp_02klein.jpg}

(Klik op afbeelding om te vergroten.)

Hij publiceert de negende uitgave van "De Pilgrim's Progress".

Hij publiceert het tweede deel van "Pilgrim's Progress". De Nederlandse vertaling heet meestal  "De Christinnereis naar de Eeuwigheid".

Hij publiceert "Goede Raad".


1685 - leeftijd 57 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij publiceert de tiende uitgave van "Pilgrim's Progress". 
Hij loopt het risico opnieuw de gevangenis in te moeten.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

6 februari: James Stuart, hertog van York wordt koning. Jacobus II van Engeland en Ierland en Jacobus VII van Schotland.
20 juni: James, Duke of Monmouth buitenechtelijke zoon van koning Karel II van Engeland, Schotland en Ierland verklaart zich tot koning na zijn eigen leger gevormd te hebben voor de strijd tegen zijn oom James (Jacobus). 
6 juli: Slag van Sedgemoor, Monmouth's leger wordt verslagen en hij wordt ter dood veroordeeld.
Lodewijk XIV van Frankrijk herroept het Edict van Nantes en verklaart het Protestantisme onwettig.


1686 - leeftijd 58 jaar

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

31 december: De eerste Hugenoten hijsen de zeilen om van Frankrijk naar Kaap de Goede Hoop te zeilen.


1688 - leeftijd 60 jaar

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Hij publiceert "Het Water des Levens" en "De Zondaar van Jeruzalem gered"in een pocketboekje van acht bladzijden.

juli: Hij houdt zijn laatste preek over Johannes 1:13.

bunhill_01bunhill_02

 

 

 

 

 

 

 

 

 

31 augustus: Hij reist door de stortregen vanwege een jonge man, die ruzie had met zijn vader. Na een succesvol bezoek, keert hij terug naar zijn logeeradres te Snow Hill. Na tien dagen geleden te hebben aan hoge koorts, sterft hij en wordt hij begraven in de grafkelder van Strudwick's op Bunhill Fields, Finsbury park in Londen.

"De onvruchtbare Vijgeboom" wordt enkele maanden na zijn heengaan herdrukt.

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

{slimbox images/stories/JBS/marystuart_00.jpg,images/stories/JBS/marystuart_klein.jpg}

De aankomst van Mary Stuart op het strand in Margate, Romeyn de Hooghe (1645-1708) .

(Klik op de afbeelding om te vergroten.)

Koning Jacob II van Engeland krijgt een zoon, die hij katholiek wil laten dopen, waardoor een katholiek vorstenhuis zou ontstaan. De "whigs" wenden zich tot Willem III van Oranje, die Jacob II van Engeland uit het land verdrijft.
De Glorious Revolution (roemrijke omwenteling): de Prins van Oranje Willem III en zijn echtgenote Maria Stuart (dochter van Jacobus, maar anglicaans) wordt koning en koningin van Engeland.


1689 - †

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

Engeland: Bill of Rights: Einde van het absolutisme. De scheiding der machten zorg ervoor dat de koning niet langer meer alle macht in handen heeft.


1690 - †

Historie van Nederland (de Republiek), Engeland en andere landen

12 juli: koning Willem III ( van Oranje) en zijn Engelse troepen winnen de Slag om de Boyne tegen de Ierse katholieken.


1691 - †

"De Zondaar van Jeruzalem" wordt herdrukt.

Charles Doe Hij publiceert "Een uiteenzetting van de Eerste Tien Hoofdstukken van Genesis,en een deel van het Elfde", een niet afgemaakte commentaar op de Bijbel, gevonden tussen John Bunyan's papieren na zijn dood, in zijn eigen handschrift.


1692 - †

Elizabeth Bunyan, John's tweede vrouw, sterft.

"Over de Antichrist en zijn Ondergang", "Christus, een volmaakte Zaligmaker", "Een Verhandeling over het Huis van het Bos van Libanon", en "The Saints' Knowledge of Christ's Love" worden uitgegeven.


1698 - †

Charles Doe publiceert "De Wandelaar naar de Hemel".


1701 - †

"Een Boek voor Jongens en Meisjes" wordt voor het eerst uitgegeven.

 

Gebeurtenissen in het leven van John Bunyan

Login winkel